2026-yil 17-yanvar kuni O‘zbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi (IIV) Taftish.uz internet-nashri bilan bog‘liq shaxslarni tizimli jinoyat faoliyatida ayblovchi keng qamrovli rasmiy bayonot e’lon qildi. Vazirlikning da’vosiga ko‘ra, jurnalistik faoliyat niqobi ostida ushbu shaxslar tovlamachilik, firibgarlik va tuhmat materiallarini tarqatish bilan shug‘ullangan, internet esa fuqarolar va tadbirkorlar ustidan bosim o‘tkazish vositasi sifatida ishlatilgan.
Bayonot boshida IIV alohida ta’kidlaydi: jurnalist, bloger yoki boshqa OAV vakili e’lon qilinayotgan har bir ma’lumot uchun javobgar va ob’ektiv hamda betaraf bo‘lishi shart. Shu bilan birga, Taftish.uz xodimlari axborot faoliyatini shaxsiy manfaat yo‘lida ishlatgan.
IIV versiyasi: guruh qanday harakat qilgani
Bayonotda aytilishicha, IIV da’vosiga ko‘ra, guruh quyidagi sxema bo‘yicha ishlagan:
Ijtimoiy tarmoqlarda va video platformalarda fuqarolar sha’ni va qadr-qimmatini kamsituvchi, tadbirkor va mansabdor shaxslarni obro‘sizlantiruvchi materiallar joylashtirilgan. Keyin ushbu materiallarni o‘chirish evaziga jabrlanuvchilardan pul talab qilingan.
IIV da’vosiga ko‘ra, bunday videolar Taftish.uz bilan bog‘liq YouTube-kanalda joylashtirilgan, moliyaviy talablar esa guruhning yetakchisi hisoblangan shaxs orqali yetkazilgan.
Ushbu amaliyot muntazam bo‘lib, turli hududlarda qo‘llanilgan.
Aberayev: IIV uni guruh rahbari deb atayapti
IIV bayonotida asosiy shaxs sifatida 1988-yilda Buxoro viloyatida tug‘ilgan G‘ayrat Aberayev nomi keltirilgan. Vazirlik uni jinoyat guruhining yetakchisi deb atagan.
Aberayevning avvalgi sud ishlariga quyidagilar kiradi:
- 2013-yilda JKning 168-moddasi 2-qismi bilan javobgarlikka tortilgan;
- 2015-yilda JKning 168-moddasi 1-qismi va boshqa moddalar bo‘yicha javobgarlik;
- Shu yilda Samarqand viloyat sudi uni 7 yil ozodlikdan mahrum etgan, ammo amnistiya asosida ozod qilingan;
- 2016-yilda 9 yil 6 oyga ozodlikdan mahrum etilgan, 2020-yilda shartli ravishda ozod qilingan;
- 2024-yilda JKning 168-moddasi 4-qismi bilan javobgarlikka tortilgan;
- 2025-yil 28-mayda Quvasoy shahar sudi uni blogerlik huquqidan mahrum qilgan va 1 yil 2 oy cheklov jazosi tayinlagan.
Hozirda u probatsiya hisobida cheklangan erkinlik jazosi o‘tayapti va xavfli retsidivist sifatida tan olingan. Shuningdek, sud taqiqiga qaramay, u ukasi G‘anisher Aberayev nomiga soxta profil yaratib, guruh faoliyatini davom ettirgani iddao qilinmoqda.
Boshqa figurantlar
Azizjon Yuldashev, 1992-yilda tug‘ilgan, videolar tayyorlash va ularni o‘chirtirish evaziga mablag‘ olish sxemasida ishtirok etgan. Ijtimoiy tarmoqlarda “xalqparvar” ko‘rinishida bo‘lsa-da, IIV da’vosiga ko‘ra, fuqaro va mansabdor shaxslarga agressiv munosabat qilgan.
Dilshod Nishonov, 1998-yilda tug‘ilgan, Taftish.uz muxbiri. Avval shaxsga doir ma’lumotlar qonunchiligini buzganligi va yolg‘on ma’lumot tarqatganligi uchun javobgarlikka tortilgan. IIV bayonotida uning nogironligi jamoada manipulyatsiya vositasi sifatida ishlatilgani iddao qilinadi.
Shu bilan birga, IIV alohida ta’kidlaydi, davlat Nishonovlar oilasiga tizimli ijtimoiy yordam ko‘rsatgan. Xabarda aniq misollar keltirilgan: ko‘p qavatli uy kapital ta’mirdan chiqarilishi, 2024-yilda oilaga yangi kvartira berilishi, onasiga daromad topish imkoniyatini yaratish va muntazam ijtimoiy yordam bilan ta’minlash.
Marjona Eshquvvatova, 2006-yilda tug‘ilgan, Taftish.uz muxbiri. 2024-yilda yolg‘on axborot tarqatgani uchun javobgarlikka tortilgan. Vazirlik da’vosiga ko‘ra, 2025-yilda u boshqa figurantlar bilan birga videomateriallar tayyorlashda ishtirok etgan, ushbu materiallar turli hududlarda — Toshkent shahrida, Samarqand viloyatida, Namangan viloyatida va Qoraqalpog‘istonda tovlamachilik uchun ishlatilgan.
IIV da’vosiga ko‘ra, u avtomobilni haydovchilik guvohnomasiz boshqargan va yo‘l harakati qoidalarini muntazam buzgan.
IIV keltirgan aniq holatlar
Matnda vazirlik guruh faoliyati bilan bog‘liq deb hisoblaydigan vaziyatlar sanab o‘tilgan. Xususan, IIV da’vosiga ko‘ra, keyinchalik tovlamachilik qilish maqsadida materiallar quyidagi shaxslarga nisbatan e’lon qilingan:
- Chilonzor tumanidagi buyum savdo kompleksi rahbariyatidan pul talab qilish;
- Namangan viloyati Chust tumanidagi oilaning sha’ni kamsitilishi;
- Toshkentdagi Parkent Development va Samarqanddagi O‘zbegim uylari qurilish kompaniyalari rahbariyatiga nisbatan videolar tarqatish.
IIVning versiyasiga ko‘ra, shunday materiallar e’lon qilingandan so‘ng tadbirkorlar va fuqarolardan ularni o‘chirtirish uchun to‘lov qilish taklif qilingan.
Ikkinchi tomon pozitsiyasi
IIV tomonidan e’lon qilingan xabarda figurantlarning o‘zlari, ularning advokatlari yoki Taftish.uz vakillarining izohlari mavjud emas. Material tayyorlanayotgan paytda ularning ommaviy reaksiyasi ham yo‘q edi.
Oldinroq Taftish.uz xodimi Sardor Xamidov qo‘lga olingani haqida xabarlar tarqalgan, ammo IIV bayonotida u haqda hech narsa aytilmagan.
Biz shuningdek, mazkur OAVning Elita-Media kompaniyasi bilan aloqasi haqida ham yozgan edik.
Rasm: Ichki ishlar vazirligi Taftish.uz haqidagi rasmiy video skrinshoti