O‘zbekiston Markaziy banki Boshqaruvi valyuta operatsiyalarini amalga oshirish qoidalariga o‘zgartirishlar kiritish to‘g‘risida qaror qabul qildi. Hujjat 2026-yil 30-martda imzolangan va 22-aprelda Adliya vazirligida 3281-5 raqami bilan ro‘yxatdan o‘tkazilgan (quyida ilova qilingan). Qaror rasmiy e’lon qilingan kundan boshlab kuchga kiradi.
O‘zgarishlar valyuta operatsiyalarini hisobga olish, investorlar tomonidan valyuta xaridi qoidalari, ayirboshlash shoxobchalari faoliyati, naqd valyuta berish tartibi hamda shikastlangan banknotlar muomalasiga tegishli.
Umuman olganda, hujjat:
- valyuta operatsiyalarini hisobga olishni kuchaytiradi
- qimmatli qog‘ozlar bilan operatsiyalar tartibini aniqlashtiradi
- hisobvaraqlardan naqd valyuta berish qoidalarini joriy etadi
- norezidentlardan valyuta qabul qilish asoslarini kengaytiradi
- shikastlangan banknotlarni qayta berishni taqiqlaydi
- barcha banklar uchun talablarni unifikatsiya qiladi
Markaziy bank tizimida valyuta operatsiyalarini majburiy hisobga olish
Banklar Markaziy bankning axborot tizimiga xorijiy valyutani sotib olish va sotish operatsiyalari, jumladan banklar o‘rtasidagi bitimlar, mijozlar bilan operatsiyalar, shuningdek svop va derivativ operatsiyalar bo‘yicha ma’lumotlarni kiritishi shart.
Qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha valyuta xaridi soddalashtirildi
Xorijiy valyuta quyidagi maqsadlarda sotib olishga ruxsat etiladi:
- xorijiy valyutada chiqarilgan qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha daromadlarni to‘lash uchun
- ushbu qimmatli qog‘ozlar bo‘yicha majburiyatlarni bajarish uchun
- xorijiy investorlar mablag‘larini repatriatsiya qilish uchun
- dividendlar, kuponlar va boshqa daromadlarni to‘lash uchun
Operatsiyalar qimmatli qog‘ozlar chiqarish hujjatlari yoki investor murojaati asosida amalga oshiriladi.
Valyuta xaridi arizalarini texnik tuzatish mumkin
Agar mijoz arizasida xatolar bo‘lsa, u yangi ariza topshirmasdan texnik tuzatish kiritishi mumkin.
Ayirboshlash shoxobchalarini hisobga olishning yangi tartibi
Banklar Markaziy bankka quyidagilar bo‘yicha ma’lumot taqdim etishi shart:
- valyuta ayirboshlash kassalari
- bank xizmatlari ofislari
- tarkibiy bo‘linmalar
- ayirboshlash shoxobchalari
Ushbu nuqtalar ro‘yxatdan o‘tkaziladi va hisob tizimiga kiritiladi. Shu bilan birga, bankomatlar orqali valyuta ayirboshlash tizimdan foydalanishni talab qilmaydi.
Shikastlangan banknotlarni qayta muomalaga kiritish taqiqlanadi
Banklarga shikastlanish belgilari bo‘lgan banknotalarni qayta muomalaga chiqarish taqiqlanadi.
Norezidentlardan naqd valyuta qabul qilish asoslari kengaytirildi
Banklar jismoniy shaxs bo‘lgan norezidentlardan naqd xorijiy valyutani mablag‘larning qonuniy kelib chiqishini tasdiqlovchi boshqa hujjatlar asosida ham qabul qilishi mumkin.
Hisobvaraqlardan naqd valyuta berish holatlari belgilandi
Naqd xorijiy valyuta bank kassalaridan quyidagi hollarda berilishi mumkin:
- jismoniy shaxslarga — hisobdagi mablag‘lar doirasida cheklovsiz
- yuridik shaxslarga — ustav kapitaliga valyuta omonatlarini qaytarish va xorijiy xizmat safarlari uchun
- norezidentlarning vakolatxonalari va filiallariga — xorijiy xizmat safarlari uchun
- diplomatik vakolatxonalarga — rasmiy xat asosida
- xorijiy fuqarolarga — QQSni naqd shaklda qaytarish uchun
“Tijorat banklari” atamasi “banklar” bilan almashtirildi
Butun hujjat bo‘yicha “tijorat banklari” atamasi “banklar” bilan almashtirildi, bu esa normalarni barcha bank tashkilotlariga tatbiq etadi.