19-yanvar kuni Prezident matbuot xizmati xabar berishicha, Shavkat Mirziyoyevga O‘zbekistonda aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olishni tashkil etish hamda o‘tkazish bo‘yicha olib borilayotgan ishlar yuzasidan axborot taqdim etilgan.
Taqdim etilgan ma’lumotlarda ro‘yxatga olish tadbirlari demografik jarayonlarni tahlil qilish, mehnat resurslarini baholash, ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirish hamda hududiy taraqqiyotni rejalashtirish uchun muhim statistik asos bo‘lib xizmat qilishi qayd etilgan. Jarayon xalqaro standartlar asosida, zamonaviy raqamli texnologiyalarni qo‘llagan holda tashkil etilayotgani ko‘rsatilgan.
Roʻyxatga olish 2026 yil 15-yanvardan 28-fevralgacha ikki bosqichda oʻtkazilmoqda.
- 15–31-yanvar kunlari birinchi bosqich doirasida fuqarolar maxsus axborot tizimi orqali onlayn roʻyxatdan oʻtmoqda.
- 4–28-fevral kunlari ikkinchi bosqich bo‘lib o‘tadi, ushbu davrda “mahalla yettiligi” xodimlari uyma-uy yurib, savolnomalarni planshet qurilmalari yordamida to‘ldiradi.
Ro‘yxatga olish jarayonlari census.stat.uz portali orqali amalga oshirilishi, foydalanuvchilar OneID tizimi orqali identifikatsiyadan o‘tkazilishi belgilangan. Barcha ma’lumotlar geoaxborot tizimi asosida monitoring qilinmoqda. Shu maqsadda respublika bo‘yicha 7,6 milliondan ortiq xonadon va turar joy obyektlarining geomanzillari shakllantirilgan hamda jarayonni real vaqt rejimida kuzatish imkonini beruvchi maxsus monitoring dashbordlari ishlab chiqilgan.
Tashkiliy tuzilma ham keng qamrovli. Roʻyxatga olishni taʼminlash uchun 14 ta hududiy hamda 208 ta tuman va shahar shtablari tashkil etilgan. Jarayonga jami qariyb 60 ming nafar xodim jalb qilingan:
- 54 ming nafar “mahalla yettiligi” vakillari,
- 2,6 ming nafar zaxira xodim,
- 4 ming nafar hududiy shtab aʼzolari.
Bundan tashqari, vazirlik va idoralardan 480 nafar trener, oliy ta’lim muassasalaridan esa 3200 nafar volontyor maxsus o‘quvdan o‘tkazilgan.
Taqdim etilgan ma’lumotlarga ko‘ra, hozirga qadar maxsus portal orqali 2,48 million xonadon, shuningdek, 31 mingta fermer xo‘jaligi va qishloq xo‘jaligi korxonalari ro‘yxatga olingan.
Axborotda fuqarolar tomonidan taqdim etilayotgan barcha ma’lumotlar qonunchilik talablariga muvofiq himoya qilinishi, shaxsiy ma’lumotlar maxfiy saqlanishi va ular faqat statistik maqsadlarda qo‘llanishi alohida ta’kidlangan.
Avval e’lon qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, kampaniya aholining soni va tarkibi, migratsiya, oilaviy holat, bandlik va daromad manbalari, shuningdek qishloq xo‘jaligining holati bo‘yicha batafsil ma’lumotlarni to‘plashga qaratilgan. Aholini ro‘yxatga olish chet elda bir yildan ortiq muddat bo‘lib turgan fuqarolar bundan mustasno holda qariyb 38 million kishini qamrab oladi.
O‘zbekistonda so‘nggi umumiy aholini ro‘yxatga olish 1989 yilda, SSSR aholini ro‘yxatga olish doirasida o‘tkazilgan. Mustaqil O‘zbekistonda esa 2021 va 2022 yillarda faqat sinov tarzidagi ro‘yxatga olishlar o‘tkazilgan. So‘nggi yillarda hukumat bunday kampaniyalarni muntazam o‘tkazish to‘g‘risida qonun qabul qilib, aholini ro‘yxatga olishni har o‘n yilda bir marta, qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olishni esa har besh yilda bir marta o‘tkazishni belgilagan.
Dastlab ro‘yxatga olish byudjeti 100 million dollar deb baholangan, biroq 2024 yilda qog‘oz shaklida ma’lumot yig‘ishdan voz kechish va ro‘yxatga oluvchilar sonini qisqartirish hisobiga u 64 million dollargacha kamaytirilgan.
Hozir davom etayotgan aholi va qishloq xo‘jaligini ro‘yxatga olishning dastlabki natijalarini 2026 yil 1 iyulga qadar e’lon qilish, yakuniy natijalarni esa 2027 yil 1 iyul kuni chop etish rejalashtirilgan.