Avtomobil sanoati O‘zbekiston sanoatining eng muhim tarmoqlaridan biri bo‘lib qolmoqda, biroq 2026 yilning birinchi yarmi statistikasi ichki ishlab chiqarish bilan transport texnikasiga bo‘lgan talab o‘rtasidagi tafovut tobora yaqqolroq namoyon bo‘layotganini ko‘rsatmoqda. Mahalliy zavodlar yengil avtomobillar ishlab chiqarishni oshirib, yangi modellar chiqarishni kengaytirayotgan bir paytda, avtomobillar, ehtiyot qismlar va boshqa transport uskunalari importi ancha tez sur’atlarda o‘smoqda. Natijada mamlakat o‘z avtomobil sanoatini kengaytirayotgan bo‘lsa-da, transport texnikasining yirik importchisi bo‘lib qolmoqda.
O‘zbekistondan avtomobil eksporti ishlab chiqarish o‘sishiga qaramay kamaydi
Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2026 yil yanvar–iyun oylarida O‘zbekistondan mashinalar va transport uskunalari eksporti 632,9 million dollarni tashkil etib, o‘tgan yilning mos davriga nisbatan 32,3 foizga oshdi.
Shu bilan birga, avtomobillar eksporti 130,4 million dollarga yetdi, bu esa 2025 yilning birinchi yarmiga nisbatan 5,4 foiz kamdir. Avtomobil qismlari va aksessuarlar eksporti 111,8 million dollarni tashkil etib, 4,1 foizga qisqardi.
Bu fonda boshqa transport uskunalari eksporti ancha yaxshi natija ko‘rsatdi. Ularning hajmi 115 million dollarga yetib, 2025 yilning birinchi yarmiga nisbatan birdaniga 64,2 foizga oshdi. Biroq bunday yuqori o‘sish sur’ati ham umumiy manzarani o‘zgartira olmadi: transport mahsulotlari eksporti import hajmlariga nisbatan hanuz nisbatan kamligicha qolmoqda.
O‘zbekistonga avtomobil importi 2 milliard dollardan oshdi
Farq ayniqsa import ma’lumotlarini tahlil qilganda yaqqol ko‘rinadi. 2026 yilning dastlabki olti oyida O‘zbekiston 8,25 milliard dollarlik mashinalar va transport uskunalarini import qildi. Bu o‘tgan yilga nisbatan qariyb chorak qismga ko‘pdir.
Mazkur summaning 2 milliard dollari avtomobillar hissasiga to‘g‘ri keldi, bu esa 2025 yilning birinchi yarmiga nisbatan 31,7 foizga ko‘pdir. Ayniqsa yengil avtomobillar va yo‘lovchi tashishga mo‘ljallangan boshqa transport vositalari importi tez o‘sdi. Ularning importi 778,3 million dollarga yetib, bir yil ichida 84,5 foizga oshdi.
Amalda yengil avtomobillar importining o‘sish sur’ati mahalliy ishlab chiqarish o‘sishidan bir necha barobar yuqori bo‘ldi. Bu O‘zbekistonda ishlab chiqarilmaydigan modellarga bo‘lgan talab yuqoriligicha qolayotganidan, shuningdek iste’molchilarning import brendlari va elektromobillarga qiziqishi ortayotganidan dalolat berishi mumkin.
Avtomobil ehtiyot qismlari importi eksportdan ancha yuqori bo‘lib qolmoqda
Importning yana bir muhim yo‘nalishi avtomobil qismlari va butlovchi qismlaridir. Yanvar–iyun oylarida ular 904,3 million dollarga import qilindi. Mahalliy komponentlar ishlab chiqarilishi mavjud bo‘lishiga qaramay, import hajmi avtomobil qismlari va aksessuarlar eksportidan qariyb sakkiz barobar yuqori bo‘ldi.
Boshqa transport uskunalari importi ham sezilarli darajada qolmoqda. Ularning importi 378,6 million dollarni tashkil etdi. Shundan 202 million dollari samolyotlar va mexanik dvigatelga ega boshqa uchish apparatlariga to‘g‘ri keldi. Aviatsiya texnikasi importi o‘tgan yilga nisbatan 12,3 foizga kamaygan bo‘lsa-da, aviatsiya segmenti import tarkibida muhim o‘rin egallashda davom etmoqda.
O‘zbekistonda yengil avtomobillar ishlab chiqarishi 12,8 foizga oshdi
Bir qarashda sanoat ishlab chiqarishi statistikasi ancha optimistik ko‘rinadi. 2026 yilning birinchi yarmida mamlakatda 235 794 ta yengil avtomobil ishlab chiqarildi. Bir yil avval bu ko‘rsatkich 208 975 tani tashkil etgan edi. O‘sish qariyb 12,8 foizni tashkil qildi.
Yuk avtomobillari ishlab chiqarishi ham oshib, 2 268 tadan 2 751 tagacha yetdi, bu taxminan 21 foizlik o‘sishga teng.
Chevrolet Cobalt ishlab chiqarish hajmi bo‘yicha yetakchilikni saqlab qoldi
Eng ko‘p ishlab chiqarilgan model avvalgidek Chevrolet Cobalt bo‘lib qolmoqda. Olti oy davomida ushbu rusumdagi 82 951 ta avtomobil ishlab chiqarildi. Bir yil avval bu ko‘rsatkich 73 102 tani tashkil etgan edi.
O‘sish 13 foizdan oshdi. Natijada Cobalt mamlakatdagi barcha yengil avtomobillar ishlab chiqarishining uchdan bir qismidan ko‘prog‘ini tashkil etdi.
Damas ishlab chiqarishi qisqardi, KIA va Haval esa hajmlarni oshirdi
Ikkinchi o‘rinda Damas modeli qolmoqda. Biroq bu yerda aksincha tendensiya kuzatilmoqda. Ushbu model ishlab chiqarishi 45 992 tadan 42 663 tagacha kamaydi.
Pasayishga qaramay, Damas kichik biznes, yetkazib berish xizmatlari va mamlakat ichidagi tashuvlar uchun muhim ahamiyatini saqlab qolmoqda.
Tracker ishlab chiqarishi uncha katta bo‘lmagan darajada — 22 847 tadan 23 249 tagacha oshdi. Onix esa sezilarliroq o‘sishni namoyish etdi: uning ishlab chiqarilishi 17 249 tadan 18 715 tagacha ko‘paydi.
Agar O‘zbekiston bozorida an’anaviy hisoblangan Chevrolet modellari ishlab chiqarishi mo‘tadil sur’atlarda o‘sgan yoki ayrim hollarda qisqargan bo‘lsa, KIA hamda Xitoy brendlari avtomobillari ancha yuqori o‘sish sur’atlarini ko‘rsatdi. KIA avtomobillari ishlab chiqarishi qariyb 29 foizga oshib, 15 184 taga yetdi. Xitoyning Chery brendi avtomobillari ishlab chiqarishi 4 384 taga, Haval esa 5 061 taga yetdi. Bu Haval uchun taxminan 43 foizlik o‘sishni anglatadi.
BYD O‘zbekistondagi eng tez o‘sayotgan avtomobil brendiga aylandi
Eng ta’sirchan natijani BYD namoyish etdi. 2026 yilning birinchi yarmida ushbu brendning 13 405 ta avtomobili ishlab chiqarildi. Bir yil avval bu ko‘rsatkich 7 000 tani tashkil etgan edi.
Deyarli ikki baravar o‘sish O‘zbekiston bozorida elektromobillar va gibrid transport vositalari segmenti jadal kengayib borayotganini aks ettiradi.
Alohida e’tiborga loyiq jihatlardan biri Chevrolet Damas Move yangi modifikatsiyasining paydo bo‘lishidir. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, aprel oyida bunday avtomobillardan 132 ta, may oyida esa yana 324 ta ishlab chiqarilgan.
Hajmlar hozircha katta bo‘lmasa-da, yangi versiyaning ishlab chiqarilishi eng ommabop bozor segmentlaridan birida model qatorini yangilashga urinish sifatida ko‘rilishi mumkin.
Nima uchun avtomobil sanoatidagi o‘sish importga qaramlikni kamaytirmayapti?
Shunga qaramay, ishlab chiqarishdagi muvaffaqiyatlar hozircha importga qaramlikning kamayishiga olib kelmadi. Avtomobillar eksporti 130,4 million dollarni tashkil etgan bo‘lsa, avtomobillar importi 2 milliard dollarga yetdi. Farq o‘n besh martadan ham ko‘proqni tashkil qiladi.
Shunga o‘xshash vaziyat butlovchi qismlar segmentida ham kuzatilmoqda: ehtiyot qismlar importi eksportdan qariyb sakkiz barobar yuqori.
Bu raqamlar ishlab chiqarish hajmlarining o‘sishi o‘z-o‘zidan tashqi savdo muvozanatiga erishishni anglatmasligini ko‘rsatadi. O‘zbekiston tobora ko‘proq avtomobil ishlab chiqarmoqda, biroq ayni paytda iqtisodiyot chet eldan yanada ko‘proq transport vositalari va butlovchi qismlarni xarid qilmoqda.
Bunday holatning sabablari turlicha bo‘lishi mumkin: aholi daromadlarining o‘sishi, korporativ avtoparklarning kengayishi, elektromobillarga talabning ortishi, logistika va transport infratuzilmasining rivojlanishi, shuningdek sanoatni modernizatsiya qilish jarayonlarining davom etishi.
Biroq 2026 yilning birinchi yarmi statistikasi bitta asosiy xulosani ko‘rsatmoqda: transport texnikasiga bo‘lgan ichki talab mahalliy avtomobil sanoatining imkoniyatlaridan tezroq o‘smoqda.
2026 yilning birinchi yarmida O‘zbekiston avtomobil bozori haqidagi ma’lumotlar nimani ko‘rsatmoqda?
Natijada avtomobil sanoati O‘zbekistonning eng yirik sanoat yutuqlaridan biri bo‘lib qolmoqda, biroq ayni paytda importga qaramlikning eng yaqqol manbalaridan biri ham hisoblanadi.
Zavodlar Cobalt, BYD va boshqa modellar ishlab chiqarishni oshirayotgan bir paytda, tashqi savdo ko‘rsatkichlari mamlakat hali ham tashqi bozorlarga sotayotganidan ko‘ra ancha ko‘proq transport mahsulotlarini xarid qilayotganini ko‘rsatmoqda.
Shuningdek o‘qing:
- Xitoy yetakchilikni kuchaytirmoqda, taqchillik ortmoqda: 2026 yilning birinchi yarmida O‘zbekiston tashqi savdosi nimalarni ko‘rsatmoqda
- Ekologik segregatsiya: Toshkentni zonalarga bo‘lish jadallashmoqda va «avtomobilsiz kunlar» joriy etilmoqda
- O‘zbekistonda avtomobil texpasportlari uchun besh yillik amal qilish muddati joriy etildi