O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 9-may kuni Moskvada natsistlar Germaniyasi ustidan qozonilgan g‘alabaning yilligi munosabati bilan o‘tkazilgan tadbirlarda ishtirok etdi. Oldingi yirik yubiley sanalaridan farqli ravishda, Qizil maydondagi xorijiy yetakchilar soni cheklangan bo‘ldi, Moskva va Toshkent tomonidan qo‘llanilgan rasmiy til esa urush xotirasiga yondashuvdagi farqlarni yana bir bor ko‘rsatdi.
Moskva va Toshkent ma’lumotlariga ko‘ra, Mirziyoyev Qizil maydondagi G‘alaba paradi tadbirida ishtirok etdi, Aleksandr bog‘idagi Noma’lum askar qabriga gul qo‘yish marosimida qatnashdi va G‘alaba kuni munosabati bilan o‘tkazilgan rasmiy qabulda bo‘ldi.
MDH davlatlari yetakchilari orasida Moskvadagi paradda faqat O‘zbekiston, Qozog‘iston va Belarus prezidentlari ishtirok etdi. Postsovet hududidan tashqarida esa faqat Laos, Malayziya, Slovakiya va Serbiya yetakchilari qayd etildi. Shu fonida Kreml avvalgi yirik yubileylarga nisbatan xorijiy mehmonlar tarkibi ancha toraygan bo‘lsa ham, tadbirlarning xalqaro ahamiyatini ta’kidlashda davom etdi.
Rasmiy atamalardagi farq alohida e’tibor qozondi. Kreml saytida tadbirlar izchil ravishda «Ulug‘ Vatan urushi»dagi g‘alaba sifatida talqin qilinadi — bu atama Rossiya tarixshunosligida 1941–1945-yillardagi sovet-german frontini ifodalaydi.
Shu bilan birga, O‘zbekiston Prezidenti matbuot xizmati Ikkinchi jahon urushidagi g‘alaba yilligi sifatida ifodalaydi. O‘zbekistonda esa 9-may rasmiy ravishda G‘alaba kuni emas, balki Ikkinchi jahon urushi va boshqa qurolli mojarolarda halok bo‘lganlarni xotirlash hamda faxriylar va keksa avlod vakillariga hurmat kuni — Xotira va qadrlash kuni sifatida nishonlanadi.
Bu farq Markaziy Osiyo davlatlarining sovet merosi va urush xotirasiga bo‘lgan yondashuvidagi kengroq tafovutni aks ettiradi. Toshkent so‘nggi yillarda urush bilan bog‘liq xotira tadbirlarida ishtirok etishda davom etmoqda, biroq Rossiyaning rasmiy tarixiy narrativini to‘liq takrorlamaydi.
Mavzuga oid boshqa maqolalar: