Toshkent qishda: turli yillardagi arxiv suratlari va shaxsiy xotiralar

By | 02/12/2025
1970-yillar boshidagi qish Toshkentda

Toshkentning bugungi qishi bundan 20–30 yoki undan ko‘proq yil avvalgi manzaraga o‘xshamaydi. Endi qish ko‘proq kuz yoki bahorni eslatadi.

Bolaligimdan — maktabgacha va maktab yillari, ya’ni o‘tgan asrning oltmishinchi–yetmishinchi yillaridan — avvalo sovuq, uzoq vaqt yotadigan chuqur qorli qishlarni eslayman. Qishki palto va qishki etiklar o‘sha paytda yozgi ko‘ylak va sandalilar kabi muhim kiyimlar edi. Chanalari esa bizda doimo balkonda turardi. Yana deyarli barcha bolalarga ota-onalar chang‘i va konkilar olib berardi, ularda uyga uzoq ketmay turib uchish mumkin bo‘lardi. Hozir ular Toshkentda, menimcha, dolzarb emas.

Toshkent qishi, yetmishinchi yillar
Toshkent qishi, yetmishinchi yillar
Bu ham O‘zbekiston poytaxtining yetmishinchi yillari
Bu ham O‘zbekiston poytaxtining yetmishinchi yillari

1969 yil qishida, masalan, poytaxtda harorat minus 20–24 °C gacha tushgan. O‘sha paytda kattalar ham qorga tizzasigacha botgan, bolalar esa beligacha. Endi bunday narsalar faqat orzuga aylangan.

Vladimir Lenin haykali o‘sha nomdagi maydonda qorga burkangan. 1970-yillar. Hozir bu Mustaqillik maydoni, haykal o‘rnida “O‘zbekiston globusi” turibdi
Vladimir Lenin haykali o‘sha nomdagi maydonda qorga burkangan. 1970-yillar. Hozir bu Mustaqillik maydoni, haykal o‘rnida “O‘zbekiston globusi” turibdi

Albatta, Toshkentda qish har xil bo‘ladi: iliq — termometr 20 daraja issiqni ko‘rsatganda ham bo‘ladi, juda sovuq — kechalari 25 daraja sovuq bo‘lganda ham. (Poytaxtda qishki kunning o‘rtacha harorati +6 °C, kechqurun +2 °C gacha tushadi.) Ammo qorli qish endi juda kam uchraydi — poytaxtda qishda asosan pala-partish, loy va ko‘lmaklar (ba’zan qor bilan aralash) bo‘ladi.

“Jasorat” monumenti yetmishinchi yillar qishida
“Jasorat” monumenti yetmishinchi yillar qishida

So‘nggi yillarda global isish tufayli iliq qishlar soni ortib bormoqda, mos ravishda qor miqdori kamaymoqda.

Markaziy ko‘rgazma zali oldidagi zinada turgan qiz
Markaziy ko‘rgazma zali oldidagi zinada turgan qiz
Poytaxt teatr maydonidagi favvorada qor. 1970-yillar
Poytaxt teatr maydonidagi favvorada qor. 1970-yillar

Toshkentliklar Yangi yilni qorni bilan endi har doim kutib olmaydi. Statistikaga ko‘ra, so‘nggi 50 yil ichida 31 dekabr va 1 yanvarda yog‘ingarchilik o‘rtacha har 3–5 yilda bir marta kuzatiladi, lekin ko‘pincha u yomg‘ir ko‘rinishida bo‘ladi. Ba’zi yillarda eski yilning so‘nggi kunlarida qor yog‘adi va yanvar boshigacha erimaydi. Ammo so‘nggi yillarda Toshkentda Yangi yil bayramlarida quruq havo kuzatilgan.

Vladimir Lenin muzeyi (hozir Tarix muzeyi) va UzTAG binosi (hozir Milliy axborot agentligi) yetmishinchi yillar qishida
Vladimir Lenin muzeyi (hozir Tarix muzeyi) va UzTAG binosi (hozir Milliy axborot agentligi) yetmishinchi yillar qishida
Toshkentda qorga burkangan ko‘cha haykali, 1970-yillar
Toshkentda qorga burkangan ko‘cha haykali, 1970-yillar
Toshkent qishi, 1970-yillar
Toshkent qishi, 1970-yillar

Shu sahifada siz haqiqiy qish suratlaridan bahramand bo‘lasiz — XX asr boshida, o‘rtalarida, yetmishinchi, saksoninchi va to‘qsoninchi yillarda Toshkentda qanday bo‘lganini ko‘rishingiz mumkin. 2012 yil qishidagi Toshkent tramvayi ham ob’ektivga tushgan.

1909–1910 yillar qishi. Shahar bog‘i (Valentin Aleksandrovich Tresvyatskiyning “Turkiston manzaralari” fotoalbomidan)
1909–1910 yillar qishi. Shahar bog‘i (Valentin Aleksandrovich Tresvyatskiyning “Turkiston manzaralari” fotoalbomidan)
Karl Marks ko‘chasi va universal magazin. 1940–1950-yillar. Aytishlaricha, suratdagi svetofor Toshkentdagi birinchi svetofor bo‘lgan. Fotograf N. Ryadov
Karl Marks ko‘chasi va universal magazin. 1940–1950-yillar. Aytishlaricha, suratdagi svetofor Toshkentdagi birinchi svetofor bo‘lgan. Fotograf N. Ryadov
1959 yil yanvar oqshomi. Toshkentdagi Navoi teatr oldidagi maydon, Yangi yil archasi va ZIM (GAZ-12) avtomobili bilan. Fotograf S. Fridlyand
1959 yil yanvar oqshomi. Toshkentdagi Navoi teatr oldidagi maydon, Yangi yil archasi va ZIM (GAZ-12) avtomobili bilan. Fotograf S. Fridlyand
1972 yil. Telman bog‘i (hozir Markaziy bog‘). Suratga chang‘ida yurgan bola, poni va SMZ S-3A motokolyaskasi (“Morgunovka”) tushgan
1972 yil. Telman bog‘i (hozir Markaziy bog‘). Suratga chang‘ida yurgan bola, poni va SMZ S-3A motokolyaskasi (“Morgunovka”) tushgan
1972 yil. Yana Telman bog‘i
1972 yil. Yana Telman bog‘i
“Jasorat” monumentining qishgi ko‘rinishi, yetmishinchi yillar
“Jasorat” monumentining qishgi ko‘rinishi, yetmishinchi yillar
1975 yil Toshkentdagi qor
1975 yil Toshkentdagi qor
1977 yil Toshkent qishi
1977 yil Toshkent qishi
Toshkent, 1970-yillar oxiri. Lenin maydoni, Vazirliklar uyi, “Iskra” kinoteatri. Surat Matbuot uyi tomidan olingan
Toshkent, 1970-yillar oxiri. Lenin maydoni, Vazirliklar uyi, “Iskra” kinoteatri. Surat Matbuot uyi tomidan olingan
1988 yil qish. Toshkentdagi Lenin prospekti (hozir Sharof Rashidov prospekti)
1988 yil qish. Toshkentdagi Lenin prospekti (hozir Sharof Rashidov prospekti)
1989 yilda Lenin (Sharof Rashidov) prospektidagi birinchi qor. Surat muallifi — mashhur Maks Pensonning o‘g‘li Eduard Maksovich Penson
1989 yilda Lenin (Sharof Rashidov) prospektidagi birinchi qor. Surat muallifi — mashhur Maks Pensonning o‘g‘li Eduard Maksovich Penson
1996 yil Eski shahar. Surat muallifi — Maykl Irl
1996 yil Eski shahar. Surat muallifi — Maykl Irl
2012 yil qish. Kuybishev (Farg‘ona) shossesi. Surat Rolly
2012 yil qish. Kuybishev (Farg‘ona) shossesi. Surat Rolly

Aytishlaricha, go‘yoki avvallari faqat o‘simliklar yanada yam-yashil, qor esa yanada chuqur bo‘lgandek tuyuladi. O‘simliklar haqida bilmayman, lekin bolaligimda Toshkentda qor ancha ko‘p edi, qish esa haqiqiy bo‘lardi.

Shuningdek, o‘qing:

Sizda esa qaysi xotiralar Toshkent qishi bilan bog‘liq? Fikrlaringizni izohlarda qoldiring.

Ulashish

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan