Toshkent va O‘zbekistonda Yangi yil avvalgi davrlarda: qanday ko‘rinish olgan

By | 07/12/2025
1979 yil Yangi yilini Toshkentda nishonlayotgan 10-sinf o‘quvchilari

SSSRga kirgan, jumladan O‘zbekiston va, albatta, uning poytaxti Toshkentda Yangi yil birinchi marta 1935 yilda nishonlana boshlandi. Shu bilan eski Rojdestvo atributlari — Qorqiz, archasi va archaning ostidagi sovg‘alar — dunyoviylashtirildi. 1937 yil yanvaridan Qorboboga hamrohi — Qorqiz qo‘shildi.

Sovet davrida Yangi yilning o‘ziga xos atributlari paydo bo‘ldi: mandarinlar, olivye salati, soat zarbalari vaqtida tilak tilash, davlat rahbarining mamlakat fuqarolariga bayram murojaati.

1940-yillarda Pionerlar saroyidagi (avval Buyuk knyaz N.K.Romanov saroyi) Yangi yil archa bayrami. Fotograf Maks Penson
1940-yillarda Pionerlar saroyidagi (avval Buyuk knyaz N.K.Romanov saroyi) Yangi yil archa bayrami. Fotograf Maks Penson

Yangi yilni kutib olishda yaqinlar 31 dekabr oqshomida dasturxon atrofida yig‘ilishardi. Avval eski yilni kuzatishar, unda nimalar muhim bo‘lgani yoki qanday esda qolgani haqida gapirishardi. Keyin eski yildagi eng yaxshi narsalar yangi yilga ham o‘tsin deb tilak tilashardi.

“Toshkent” mehmonxonasi, Yangi yil archasi va 1973 yilning Yangi yil kechasida Teatr maydonidagi rasmiy salyut. Fotograf Aleksey Varfolomeev
“Toshkent” mehmonxonasi, Yangi yil archasi va 1973 yilning Yangi yil kechasida Teatr maydonidagi rasmiy salyut. Fotograf Aleksey Varfolomeev. Surat Tashkent Retrospective Telegram kanalidan olingan

SSSRda Yangi yil dasturxonida shampan, olivye, “Mimoza” salati, seldi shuba ostida, vinegret, shprotlаr, go‘shtli kesma, kolbasa, bodringlar, mandarinlar, ko‘pincha vino va aroq bo‘lishi shart edi.

1985 yilda Toshkentdagi Xalqlar Do‘stligi maydonidagi Yangi yil archasi. Fotograf Nikolas Benson
1985 yilda Toshkentdagi Xalqlar Do‘stligi maydonidagi Yangi yil archasi. Fotograf Nikolas Benson

Yangi yil ko‘plab ishonchlar bilan bog‘langan edi. Masalan, Yangi yil kechasida yangi va eng yaxshi kiyimni kiyish kerak edi — shunda butun yil yangilikda o‘tadi; o‘sha kecha uxlamaslik kerak edi (7 yoshgacha bo‘lgan bolalar mustasno) — aks holda yil zerikarli bo‘ladi; bayram dasturxoni esa mo‘l-ko‘l bo‘lishi kerak edi — shunda yil boy va quvonchli o‘tadi.

1986 yil 29 dekabr, Toshkent viloyati Angren shahri. Moskva hayvonot bog‘i sirk artistlarining Yangi yil bayram yurishida Qorbobo va Qorqiz. Fotograf Boris Yusupov
1986 yil 29 dekabr, Toshkent viloyati Angren shahri. Moskva hayvonot bog‘i sirk artistlarining Yangi yil bayram yurishida Qorbobo va Qorqiz. Fotograf Boris Yusupov

SSSRda, jumladan O‘zbekistonda, har Yangi yil arafasida televideniye “Yangi yil filmlari” to‘plamini namoyish qilardi. Ular orasida “Karnaval oqshomi”, “Taqdir hazili, yoki Yengil bug‘ bilan!”, “Sehrgarlar” va boshqa shunga o‘xshash filmlar bor edi.

1986 yilda O‘zbekistonning bosh archasi V.I. Lenin (hozir Mustaqillik) maydonida
1986 yilda O‘zbekistonning bosh archasi V.I. Lenin (hozir Mustaqillik) maydonida

Yangi yil bayramlarida “O‘rmondа tug‘ilgan archa”, “Kichkina archaning qishda sovuq”, “Besh daqiqa” kabi qo‘shiqlar kuylanardi.

1988 yilda Nurota shahridagi bayramlarda Qorbobo
1988 yilda Nurota shahridagi bayramlarda Qorbobo

Agar o‘quvchilarda O‘zbekiston va, albatta, Toshkentda sovetgacha va sovet davrida Yangi yil va Rojdestvo qanday nishonlanganiga oid guvohliklar, suratlar yoki maqolalar bo‘lsa, izohlarda ulashing. Siz bu sanalarni hozir qanday nishonlaysiz?

1988 yilda Navoiy viloyati Nurota shahridagi Yangi yil archasi va bayramlar
1988 yilda Navoiy viloyati Nurota shahridagi Yangi yil archasi va bayramlar

Yozuv uchun rasm: 1979 yilning Yangi yili Chilonzorning 8-kvartalida Toshkentdagi 183-maktabning 10-A sinf o‘quvchilari tomonidan nishonlangan (o‘sha paytda maktabda o‘qish 10 yil edi). Yep.uz saytining muallifi va asoschisi oldingi qatorda markazda. Surat neyrotarmoqlar yordamida rangga kiritilgan.

Bu yerda Toshkentning qishdagi ko‘plab eski suratlarini topasiz.

Ulashish

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan