Toshkent shahar Shayxontohur tuman jinoyat ishlari bo‘yicha sudi internetda Comrade Aziz taxallusi bilan tanilgan bloger Aziz Hakimovga nisbatan ayblov hukmini chiqardi. Sud uni milliy adovat qo‘zg‘atish, tuhmat va haqorat qilishda aybdor deb topib, 4 yil 2 oy muddatga ozodlikdan mahrum qildi.
Bu haqda 11-avgust kuni hukm e’lon qilinganidan so‘ng mahkumning advokati Sergey Mayorov ma’lum qildi.
Advokatning so‘zlariga ko‘ra, sud ayni paytda Hakimovni urush targ‘iboti ayblovi bo‘yicha oqlagan. Mazkur modda o‘tgan yil kuzida uning hibsga olinishi paytidan boshlab ishdagi eng og‘ir ayblovlardan biri hisoblangan.
“Aziz Hakimov uchta modda bo‘yicha aybdor deb topildi: milliy adovat qo‘zg‘atish, tuhmat va haqorat. Urush targ‘iboti ayblovi bo‘yicha esa u oqlandi,” — dedi Mayorov.
Hakimov 2025-yil sentabr oyidan beri qamoqda saqlanayotgan edi. Advokatning aytishicha, sud hibsda o‘tkazilgan vaqtni jazoga qo‘shib hisoblagan. Shu sababli unga amalda taxminan 3 yil 3 oy muddatni o‘tash qolgan.
Oddiy koloniyaga emas, manzil-koloniyaga
Himoya tarafining ma’lumotiga ko‘ra, sud Hakimov uchun jazoni manzil-koloniyada o‘tashni belgilagan. Bu O‘zbekiston qonunchiligida nazarda tutilgan ozodlikdan mahrum qilish muassasalari orasida eng yengil rejim hisoblanadi.
Hukm qonuniy kuchga kirganidan so‘ng, penitensiar organlar Hakimov qaysi manzil-koloniyaga yuborilishini belgilaydi. Advokatning fikricha, bu muassasa ehtimol Toshkent yaqinida joylashgan bo‘ladi.
“Bu ham ozodlikdan mahrum qilish hisoblanadi, biroq jazo manzil-koloniyada o‘taladi,” — dedi advokat.
Uning qo‘shimcha qilishicha, manzil-koloniyada Hakimov tugmachali telefondan foydalanishi va cheklangan doiradagi shaxslar bilan aloqa qilishi mumkin bo‘ladi. Advokatning aytishicha, qarindoshlari ham uni qat’iyroq tartibdagi muassasalarga qaraganda ancha tez-tez ko‘rishlari mumkin.
Agar hukm ustidan shikoyat qilinmasa, u kamida o‘n kundan keyin qonuniy kuchga kiradi.
Himoya apellyatsiya bermoqchi emas
Mayorovning so‘zlariga ko‘ra, Hakimov yaqin vaqt ichida sud qarorini qayta ko‘rib chiqishni talab qilmoqchi emas.
“U hukm imkon qadar tezroq qonuniy kuchga kirishini va manzil-koloniyaga tezroq yuborilishini istaydi,” — dedi advokat.
Bu qaror mahkum tergov hibsxonasini imkon qadar tezroq tark etib, saqlash sharoitlari yengilroq bo‘lgan muassasaga o‘tishni afzal ko‘rayotganini anglatadi.
Mayorov, shuningdek, hozirda uning himoyasidagi shaxsning sog‘lig‘i jiddiy xavotir uyg‘otmayotganini ma’lum qildi.
Muddatidan oldin ozodlikka chiqish imkoniyati
Advokatning aytishicha, O‘zbekiston qonunchiligi jazoning ma’lum bir qismini o‘tagan shaxslarga muddatidan oldin shartli ravishda ozod etilish imkoniyatini beradi.
Mayorovning ta’kidlashicha, hibsda o‘tkazilgan vaqtni hisobga olganda, Hakimov yaqin orada shartli muddatidan oldin ozod etilish huquqiga ega bo‘lishi mumkin.
“Agar unga intizomiy qoidabuzarliklar yozilmasa va u o‘zini munosib tutsa, bir necha oy ichida muddatidan oldin shartli ozod etilish huquqiga ega bo‘ladi,” — dedi advokat.
Nega sud jarayoni yopiq o‘tdi
Hakimov ishidagi eng e’tiborga molik jihatlardan biri sud jarayonining yopiq tarzda o‘tkazilgani bo‘ldi.
Sud tinglovlari boshlanganidan buyon jurnalistlar sud zaliga kiritilmadi, jarayon ishtirokchilari esa ish tafsilotlarini oshkor qilmaslik majburiyatini imzoladilar.
Hukm e’lon qilingach, Mayorov yopiq sud rejimining ehtimoliy sabablariga izoh berdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, ish bo‘yicha jabrlanuvchilar orasida mamlakatda taniqli bo‘lgan jamoat arboblari ham bor edi, ish materiallari esa ularning shaxsiy hayoti va shaxsiy aloqalariga oid masalalarni qamrab olgan.
Maqola e’lon qilingan paytga qadar bu talqinning sud tomonidan mustaqil tasdig‘i mavjud emas.
Qariyb bir yil davom etgan ish
Aziz Hakimov 2025-yil sentabr oyida O‘zbekiston Jinoyat kodeksining to‘rtta moddasi bo‘yicha qo‘zg‘atilgan jinoyat ishi doirasida hibsga olingan edi. Unga urush targ‘iboti, milliy, irqiy, etnik yoki diniy adovat qo‘zg‘atish, tuhmat va haqorat ayblovlari qo‘yilgan.
Tergovning ilk kunlaridanoq ish O‘zbekistonda ham, uning tashqarisida ham katta jamoatchilik e’tiborini tortdi.
Hakimov Comrade Aziz Telegram-kanali va ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalari orqali tanildi. U yerda u muntazam ravishda Rossiya va Rossiya siyosatini, jumladan Ukrainadagi urush masalasida ham qo‘llab-quvvatlovchi chiqishlar qilgan.
O‘z chiqishlari va postlarida u bir necha bor o‘zbekistonlik jurnalistlar, blogerlar, huquq himoyachilari va jamoat arboblari bilan mojarolarga kirishgan.
Ish bo‘yicha jabrlanuvchilar orasida bloger Nikita Makarenko, sobiq deputat Rasul Kusherbayev, Jurnalistika universiteti rektori Sherzodxon Qudratxo‘ja, shuningdek Nozima Muratova, Shahnoza Ergashova va Madina Amreeva ham bor edi.
Jarayon bir necha bor yo‘nalishini o‘zgartirdi
Sud muhokamasi uzoq davom etgan protsessual bahslar bilan kechdi.
2026-yil bahorida himoya tomoni ish materiallarini kamchiliklarni bartaraf etish uchun prokuraturaga qaytarishga erishdi. O‘shanda advokatning ta’kidlashicha, ayrim hujjatlar himoya tomoni materiallar bilan tanishib bo‘lganidan keyin ishga qo‘shilgan.
Sud himoyaning iltimosnomasini qanoatlantirib, ishni prokuraturaga qaytargan.
Ishni mazmunan ko‘rib chiqish 3-iyul kuni boshlangan.
Barcha sud majlislari yopiq tarzda o‘tkazilgan. Shu sababli guvohlarning ko‘rsatmalari, tomonlarning dalillari va sud tomonidan o‘rganilgan materiallar jamoatchilikka ma’lum bo‘lmadi.
Butun sud jarayoni davomida Hakimov tarafdorlari sud binosi oldida to‘planib turishdi. Ayrim majlislarda ularning soni bir necha o‘n kishiga yetgan.
Xalqaro rezonans
Hakimov ishi nafaqat O‘zbekiston ichida qiziqish uyg‘otdi.
Ishni mazmunan ko‘rib chiqish boshlanishidan oldin Rossiya Tashqi ishlar vazirligining rasmiy vakili Mariya Zaxarova vaziyat yuzasidan ommaviy bayonot bilan chiqdi.
U Moskva bloger atrofidagi voqealarni kuzatib borayotganini, uni Rossiyaning “ko‘p yillik va ishonchli do‘sti” deb hisoblashini hamda sudning adolatli va insonparvar qaror chiqarishiga umid bildirdi.
Keyinchalik bu ish Rossiyaning Ridus nashri tomonidan Moskvada tashkil etilgan davra suhbatida ham muhokama qilindi.
Muhokama ishtirokchilari vaziyatni nafaqat alohida bir blogerga qarshi jinoyat ishi, balki Rossiyaning Markaziy Osiyodagi ta’siri, mintaqa davlatlarining Moskva bilan munosabatlari va Ukrainadagi urushga oid turli siyosiy qarashlar qarama-qarshiligining bir qismi sifatida ham ko‘rib chiqdilar.
Mayorovning o‘zi Moskvadagi muhokama davomida Hakimov atrofidagi mojaro uning himoyasidagi shaxs va toshkentlik bloger Nikita Makarenko o‘rtasidagi ko‘p yillik qarama-qarshilik fonida yuzaga kelganini ta’kidlagan.
Urush targ‘iboti moddasi bo‘yicha oqlov
Sud jarayonining eng muhim natijalaridan biri Hakimovni urush targ‘iboti moddasi bo‘yicha aybdor deb topmaslik qarori bo‘ldi.
Mazkur modda boshidanoq ishdagi eng og‘ir ayblovlardan biri hisoblangan va ancha qat’iyroq jazoni nazarda tutgan.
Hakimov hibsga olinganidan keyin himoya tomoni ayblovlarning bir qismi tergov tomonidan urush targ‘iboti sifatida baholangan materiallar va tasvirlar bilan bog‘liqligini bildirgan edi. Advokat ekspertiza xulosalariga muntazam ravishda e’tiroz bildirib, jinoyat tarkibi mavjud emasligini ta’kidlab kelgan.
Natijada sud bu pozitsiyani faqat qisman qabul qildi: bloger urush targ‘iboti moddasi bo‘yicha oqlandi, biroq milliy adovat qo‘zg‘atish, tuhmat va haqorat ayblovlari bo‘yicha aybdor deb topildi.
Shu tariqa, qariyb o‘n bir oy davom etgan tergov va undan keyingi yopiq sud jarayoni real ozodlikdan mahrum qilish jazosi bilan yakunlandi. Biroq tayinlangan jazo Hakimov dastlabki to‘rtta ayblovning barchasi bo‘yicha aybdor deb topilganida qo‘llanishi mumkin bo‘lgan muddatlarga nisbatan ancha yengil bo‘ldi.
Hukm e’lon qilingandan keyin sud nimalarni ma’lum qildi
Maqola e’lon qilinganidan so‘ng Toshkent sudlari matbuot xizmati ushbu ish bo‘yicha rasmiy axborotni tarqatdi.
Sud ma’lumotiga ko‘ra, 1975-yilda tug‘ilgan Aziz Hakimov O‘zbekiston Jinoyat kodeksining 156-moddasi 2-qismi (milliy, irqiy, etnik yoki diniy adovat qo‘zg‘atish), 139-moddasi 2-qismi (tuhmat) hamda 140-moddasi 2-qismi (haqorat qilish) bilan aybdor deb topildi. Jinoyat kodeksining 150-moddasi (urushni targ‘ib qilish) bo‘yicha esa uning harakatlarida jinoyat tarkibi mavjud emasligi sababli oqlandi.
Sud jazo muddatini 2025-yil 26-sentabrdan boshlab hisoblashni belgiladi. Bundan tashqari, Raqamli texnologiyalar vazirligiga Hakimov yuritgan Comrade_Aziz Telegram-kanalini bloklash vazifasi yuklatildi.
Shuningdek, sud ish bo‘yicha olti nafar jabrlanuvchiga yetkazilgan moddiy va ma’naviy zararlarni undirish yuzasidan fuqarolik sudiga murojaat qilish huquqini tushuntirdi.
Shuningdek o‘qing:
- Aziz Hakimov ishi: Toshkentdagi suddan Moskvadagi Markaziy Osiyo haqidagi bahslargacha
- Advokat navbatdagi sud majlisidan so‘ng Aziz Hakimovning holati haqida ma’lumot berdi
- Toshkentda rossiyaparast bloger Aziz Hakimov ustidan ishning mazmunan ko‘rib chiqilishi boshlandi
- Sud «Komrad Aziz» ishi bo‘yicha: ish prokurorga qaytarildi, matbuotga bosim fonida
- Toshkentda bloger Aziz Hakimov ustidan sud boshlandi: himoya hujjatlar qalbakilashtirilganini aytmoqda
- Bloger Aziz Hakimov Rossiya targ‘ibot kun tartibini ilgari surgani uchun O‘zbekistonda hibsga olindi