AQSh Prezidenti Donald Tramp Uzbekistan Airways tarixidagi eng katta kontraktni Boeing bilan imzolanganini omma oldida qabul qildi. Truth Social ijtimoiy tarmog‘idagi xabarida u aviakompaniya 22 ta Boeing 787 Dreamliner samolyotini 8 milliard dollardan ortiq qiymatda sotib olayotganini yozdi.
Trampning aytishicha, bu kelishuv AQShda 35 mingdan ortiq ish o‘rni yaratilishiga imkon beradi. “Prezident Mirziyoyev so‘ziga sodiq inson, va biz boshqa ko‘plab masalalarda ham hamkorlikni davom ettiramiz”, — dedi u.
Shartnoma Nyu-Yorkdagi BMT Bosh Assambleyasi doirasida imzolandi. O‘zbekiston Prezidenti matbuot xizmati ma’lumotiga ko‘ra, Shavkat Mirziyoyev Boeing Global bosh direktori Brendan Nelson bilan uchrashdi.
Toshkentda amerikalik korporatsiya bilan “uzoq muddatli strategik hamkorlik” va imzolangan kontrakt hamda kelishuvni o‘z vaqtida amalga oshirish muhimligi ta’kidlandi.
Kontrakt tafsilotlari
Boeing 22-sentabrdagi matbuot relizida ushbu kelishuvni Uzbekistan Airways tarixidagi eng yirik buyurtma deb atadi. Milliy aviaperevozchi 14 ta Boeing 787-9 Dreamliner uchun qat’iy kontrakt imzoladi va yana sakkizta samolyot uchun opsion oldi. Aviakompaniyaning ma’lumotiga ko‘ra, yetkazib berish 2031 yildan boshlanadi.
Uzbekistan Airways Dreamliner’larni 2016 yildan foydalanmoqda. Shu vaqtga kelib kompaniya Markaziy Osiyoda birinchi bo‘lib Boeing 787-8 olgan edi. Hozir ushbu samolyotlar Yevropa, Osiyo va AQShga, jumladan Nyu-Yorkga to‘g‘ridan-to‘g‘ri parvozlarda ishlatiladi.
Uzbekistan Airways boshqaruv raisi Shuxrat Xudaykulovning aytishicha, yangi kontrakt Toshkentning “Markaziy Osiyoda yetakchi tranzit markazi sifatidagi pozitsiyasini mustahkamlash va xalqaro yo‘nalishlar tarmog‘ini kengaytirish” imkonini beradi.
AQSh va Boeing manfaatlari
Amerika tomoni uchun ushbu kelishuv avvalo ichki ahamiyatga ega. Boeing Uzbekistan Airways’ning xaridi AQShda taxminan 35 ming ish o‘rnini qo‘llab-quvvatlashini bildirdi. Kompaniyaning katta vitse-prezidenti Brad MakMallen O‘zbekiston bilan hamkorlik deyarli uch o‘n yillik tarixga ega va davom etishini ta’kidladi.
Boeing 787 kengroq va yonilg‘i tejamkorligi yuqori model sifatida taqdim etiladi. Kompaniya ma’lumotiga ko‘ra, yangi texnologiyalar avvalgi modellarga nisbatan yonilg‘i sarfini taxminan 25% ga kamaytiradi.
Mintaqaviy va global kontekst
Uzbekistan Airways kontrakti uzoq masofali bozor uchun Boeing va Airbus o‘rtasidagi global raqobat fonida amalga oshdi. O‘tgan yil davomida Airbus Turkiya va Saudiya Arabistonidagi aviakompaniyalardan katta buyurtmalar oldi. Qozog‘istonning Air Astana ham parki kengaytirishda Airbusga e’tibor qaratmoqda.
Shu kontekstda O‘zbekiston bilan kelishuv Boeing’ning Markaziy Osiyodagi pozitsiyasini mustahkamlash uchun muhim deb qaraladi. Toshkent uchun kontrakt iqtisodiy va siyosiy maqsadlarni bajaradi: transport infratuzilmasini mustahkamlash bilan birga AQSh bilan strategik aloqalarni namoyish qiladi.
Ushbu kelishuv “O‘zbekiston–2030” uzoq muddatli dasturiga ham mos keladi, u Toshkentni mintaqaviy markaz sifatida rivojlantirish va tranzit tashishlarni oshirishni nazarda tutadi. Mintaqadagi aviakompaniyalar orasida raqobat oshishi fonida uzoq masofali samolyotlarni kengaytirish strategiyaning asosiy elementi hisoblanadi.
