14-iyul kuni Surxondaryo viloyatidagi “Termiz” poligonida O‘zbekiston va Rossiya Qurolli Kuchlarining “Hamkorlik-2025” nomli qo‘shma taktik o‘quv mashg‘ulotlari ochilish marosimi bo‘lib o‘tdi. Mashg‘ulotlar ikki tomonlama harbiy hamkorlik rejasiga muvofiq o‘tkazilmoqda.
Rossiya Mudofaa vazirligining xabari
Rossiya Mudofaa vazirligi e’lon qilgan ma’lumotga ko‘ra, mashg‘ulotlar chegaradosh hududlarda noqonuniy qurollangan tuzilmalarni (NQT) aniqlash va yo‘q qilishda bo‘linmalarning boshqaruvini mashq qilishga qaratilgan. Xabarda harbiylar quyidagi harakatlarni mashq qilishi qayd etilgan:
- davlat chegarasini buzgan mayda NQT guruhlarini aniqlash va yo‘q qilish harakatlari;
- jangarilar egallab olgan aholi punktiga hujum va uni tozalash;
- bosib olingan inshootlarni qaytarib olish;
- diversiya guruhlariga qarshi kurash.
Rossiya Mudofaa vazirligi 201-Rossiya harbiy bazasi bo‘linmalari ishtirokini alohida ta’kidlaydi, jumladan tog‘ va shturm qismlari, radioelektron kurash vositalari, uchuvchisiz uchish apparatlari va FPV dronlar, shuningdek Mi-24 vertolyotlari ekipajlari. Mashg‘ulotlarning faol bosqichi 15–21-iyul kunlariga belgilangan.
O‘zbekiston Mudofaa vazirligining xabari
O‘zbekiston Mudofaa vazirligi esa o‘z xabarida mashg‘ulotlarning o‘quv va davlatlararo xususiyatiga urg‘u berdi. Unga ko‘ra, mashg‘ulotlarning maqsadi quyidagilardan iborat:
- harbiy hamkorlikni rivojlantirish;
- jangovar birodarlikni mustahkamlash;
- jangovar harakatlar olib borish tajribasi almashinuvi;
- cho‘l sharoitida jangovar harakatlar olib borish ko‘nikmalarini takomillashtirish.
Mashg‘ulot mavzusi “Noqonuniy qurollangan tuzilmalarni yakson qilish boʼyicha qoʼshinlar maxsus harakati” deb belgilangan. Qo‘shma harakatlarda taxminan 400 nafar harbiy xizmatchi va Rossiya harbiy texnikasi ishtirok etmoqda. Harbiy tayyorgarlikdan tashqari madaniy-dam olish tadbirlari va sport musobaqalari ham rejalashtirilgan.
Yondashuvlardagi farqlar
Umumiy mavzu va o‘tkazilish joyi bir xil bo‘lishiga qaramay, ikki davlatning xabarlarida e’tibor markazidagi farqlar yaqqol ko‘rinadi:
- Rossiya tomoni jangovar jihatlarga, hujum va tozalash amaliyotlariga, shuningdek harbiy texnika va maxsus bo‘linmalar ishtirokiga alohida urg‘u beradi.
- O‘zbekiston tomoni esa o‘quv maqsadlari, tajriba almashinuvi va qo‘shma tayyorgarlikka e’tibor qaratadi hamda hujum harakatlariga oid atamalardan qochadi.
Bunday ritorika tafovuti O‘zbekistonning mintaqaviy va xalqaro sezgirlikni inobatga olgan holda harbiy hamkorlikni ehtiyotkorlik bilan ko‘rsatishga intilayotganini anglatishi mumkin.
Kontekst: davom etayotgan urush va qonuniy javobgarlik
Bunday mashg‘ulotlarning o‘tkazilishi Rossiyaning Ukrainaga qarshi to‘rt yildirki davom etayotgan keng ko‘lamli harbiy tajovuzi fonida jamoatchilikda savollar tug‘dirmoqda. Toshkent betaraflik siyosatini e’lon qilgan bo‘lsa-da, O‘zbekiston fuqarolarining Ukraina hududidagi harbiy harakatlarga jalb qilinishi holatlari qayd etilgan — bu holatlar Rossiya qurolli kuchlari safida ham, xususiy harbiy kompaniyalar orqali ham kuzatilmoqda. Chet eldagi qurolli mojarolarda ishtirok etish O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligiga ko‘ra javobgarlikka sabab bo‘ladi (JK 154-1-modda va boshqalar).