O‘zbekiston huquqni muhofaza qiluvchi organlari postsovet hududidagi jinoiy muhitning eng mashhur vakillaridan biri hisoblangan Georgiy Sorokinning Misrdan qo‘lga olinib, ekstraditsiya qilinganini ma’lum qildi. Jora Tashkentskiy va Soroka laqablari bilan tanilgan Sorokin, O‘zbekiston IIV ma’lumotlariga ko‘ra, xalqaro qidiruvda bo‘lgan va Misrning Sharm ash-Shayx kurort shahrida ushlangan. Shundan so‘ng u jinoiy javobgarlikka tortish uchun O‘zbekistonga olib kelingan.
Bu haqdagi ma’lumot O‘zbekiston Ichki ishlar vazirligi tomonidan e’lon qilingan videorolikda berilgan. Unda ushlangan shaxs tasvirlari namoyish etilib, uning tarjimai holi va unga nisbatan ilgari surilgan ayblovlar yuzasidan huquqni muhofaza qiluvchi organlarning rasmiy pozitsiyasi bayon qilingan.
Misrda qo‘lga olinishi
E’lon qilingan videoda huquqni muhofaza qiluvchi organlar xodimlari Sorokinga bir necha savollar beradi.
Kelib chiqishi haqidagi savolga u O‘zbekistonda tug‘ilganini aytadi. Fuqaroligi haqidagi savolga esa Rossiya Federatsiyasi fuqarosi ekanini va Moskvada ro‘yxatdan o‘tganini bildiradi. Shuningdek, Sorokin so‘nggi yillarda Dubayda yashaganini ma’lum qiladi.
Jinoiy dunyo vakillari bilan aloqalari bor-yo‘qligi so‘ralganda, u buni rad etib, bunday aloqalarni o‘n yildan ortiq vaqt davomida saqlamaganini aytadi.
O‘zbekiston IIV ma’lumotlariga ko‘ra, qo‘lga olish Interpol kanallari orqali O‘zbekiston huquqni muhofaza qiluvchi organlari va xorijiy hamkorlar o‘rtasidagi hamkorlik natijasida amalga oshirilgan.
Tergov versiyasiga ko‘ra tarjimai holi
Videorolikda keltirilgan ma’lumotlarga ko‘ra, Georgiy Nikolayevich Sorokin 1972 yilda Toshkent shahrida tug‘ilgan. Huquqni muhofaza qiluvchi organlar uni «o‘ta xavfli retsidivist» deb atamoqda va ilk jinoyatini 1990 yilda, 18 yoshida sodir etganini ta’kidlamoqda.
Rasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, u o‘sha paytda yetti yil muddatga ozodlikdan mahrum etilgan. Keyinchalik esa Sorokin O‘zbekiston, Rossiya, Qozog‘iston va boshqa davlatlar hududlarida sodir etilgan jinoyatlar uchun bir necha bor jinoiy javobgarlikka tortilgan va jazo o‘tagan.
IIV ma’lum qilishicha, u turli yillarda bosqinchilik, talonchilik, tovlamachilik, qurol va giyohvand moddalarni noqonuniy saqlash jinoyatlarida aybdor deb topilgan.
Qo‘lga olish vaqtida undan Rossiya Federatsiyasi fuqarosining soxta pasporti topilgani aytilmoqda. Videoda haqiqatan ham 1968 yilda sobiq SSSRning Lipetsk viloyatida tug‘ilgan Alferyev Yevgeniy Sergeyevich nomiga rasmiylashtirilgan hujjat namoyish etiladi. Huquqni muhofaza qiluvchi organlar ushbu pasport ko‘p yillar davomida turli davlatlarga safar qilishda foydalanilganini bildirmoqda.
Toshkentdagi ish bo‘yicha ayblovlar
Sorokinni qidiruvga berish uchun asos bo‘lgan asosiy sabab O‘zbekistonda qo‘zg‘atilgan jinoyat ishi bo‘lgan.
Tergov versiyasiga ko‘ra, 2021 yilda Toshkentda Jora Tashkentskiy Jumaev, Juraev va boshqa shaxslar bilan til biriktirib, umumiy qiymati qariyb 350 ming AQSH dollariga teng bo‘lgan ikki turar joyni noqonuniy egallab olgan.
Huquqni muhofaza qiluvchi organlar ta’kidlashicha, uy egasi tahdid va jismoniy zo‘ravonlikka duchor qilingan. Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, uning oila a’zolariga nisbatan ham zo‘ravonlik ishlatilgan. Natijada ko‘chmas mulk obyektlari ayblanuvchilar bilan bog‘liq shaxslar nomiga rasmiylashtirilgan.
Mazkur holat bo‘yicha Sorokinga nisbatan O‘zbekiston Jinoyat kodeksining 165-moddasi 3-qismi «a» bandi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan. Gap juda ko’p miqdordagi tovlamachilik haqida bormoqda. Ushbu modda bo‘yicha o‘n yildan o‘n besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi nazarda tutilgan.
Aynan shu ish qo‘zg‘atilganidan so‘ng Sorokin xalqaro qidiruvga berilgan.
Toshkentdan Moskvagacha
Ko‘pchilik ochiq manbalar Georgiy Sorokin 1972 yil 5 may kuni Toshkentda tug‘ilganini qayd etadi.
Turli kriminologik va jurnalistik nashrlar ma’lumotlariga ko‘ra, u yoshligida Toshkentdagi 171-sonli maktabda tahsil olgan va ozodlikka chiqqach Rossiyaga ko‘chib ketgan.
Centrasia.org sayti avvalroq Sorokinning Rossiya pasportiga ega bo‘lgani va Moskvadagi Veshnyakovskaya ko‘chasida ro‘yxatdan o‘tganini yozgan. Rasmiy ravishda u Moskva kompaniyalaridan birida sex boshlig‘i sifatida qayd etilgan.
Mazkur ma’lumotlarga ko‘ra, O‘zbekistondagi birinchi hukmidan keyin u 1990-yillarning o‘rtalarida amnistiya asosida ozod qilingan va shundan so‘ng faoliyatini Rossiya hududida davom ettirgan.
«Vor v zakone» maqomini olishi
Ochiq manbalarga ko‘ra, Sorokin 1990-yillarning oxirida sobiq SSSR jinoiy ierarxiyasidagi eng yuqori norasmiy maqomlardan biri hisoblangan «vor v zakone» maqomini olgan.
Uning «toj kiydirilishi» bilan bog‘liq turli versiyalar mavjud. Ulardan biriga ko‘ra, tavsiyani taniqli o‘zbekistonlik jinoiy avtoritet Yo’ldosh Ashurov bergan. Boshqa versiyaga ko‘ra, bunda postsovet jinoiy dunyosining eng nufuzli vakillaridan biri hisoblangan Aslan Usoyan, ya’ni Ded Xasan ham rol o‘ynagan.
Shundan so‘ng Jora Tashkentskiy Rossiya va Qozog‘iston huquqni muhofaza qiluvchi organlarining tezkor ma’lumotlarida muntazam tilga olinadigan shaxsga aylangan.
Rossiyadagi hibslar va hukmlar
Ochiq manbalarda Sorokinning Rossiya hududida bir necha bor qo‘lga olingani haqida ma’lumotlar mavjud.
2001 yil fevral oyida u Moskvada huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan jinoiy avtoritetlar yig‘ilishi sifatida baholangan uchrashuv vaqtida ushlangan.
2003 yilda uning nomi yuk mashinasi haydovchisiga hujum qilish va oziq-ovqat ortilgan yuk mashinasini o‘g‘irlash ishi bilan bog‘liq ravishda tilga olingan. Biroq bu ayblov uzoq muddatli qamoq jazosiga olib kelmagan.
2004 yil avgust oyida Moskva viloyatining Noginsk shahar sudi uni boshqa ish bo‘yicha aybdor deb topib, uch yarim yil ozodlikdan mahrum qilgan. Keyinchalik u muddatidan oldin ozod etilgan.
2005 yil may oyida Sorokin noqonuniy qurol saqlash ayblovi bilan yana tergov ostiga tushgan. Mamlakatdan chiqmaslik haqidagi tilxat asosida ozod qilinganidan so‘ng u Rossiyani tark etgan va natijada avval federal, keyinchalik xalqaro qidiruvga berilgan.
Chimkentdagi yig‘in
Jora Tashkentskiy tarjimai holidagi eng mashhur voqealardan biri 2005 yil yozida Qozog‘istonda qo‘lga olinishi bo‘lgan.
Qozog‘iston OAV ma’lumotlariga ko‘ra, Chimkentda turli jinoiy guruhlar o‘rtasidagi mojaroni hal qilish maqsadida jinoiy dunyo vakillarining uchrashuvi o‘tkazilgan.
Operatsiya davomida huquqni muhofaza qiluvchi organlar tomonidan jinoiy avtoritetlar deb atalgan o‘ndan ortiq shaxs qo‘lga olingan.
Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, Sorokinning yonidan qurol va giyohvand moddalar topilgan. Keyinchalik u Qozog‘iston sudi tomonidan noqonuniy qurol saqlashda aybdor deb topilgan.
O‘sha davrda Qozog‘iston OAV uning ozod etilishiga erishishga qaratilgan urinishlar va MDH jinoiy dunyosining eng ta’sirli vakillaridan biri hisoblangan shaxsning qo‘lga olinishi katta rezonans keltirib chiqargani haqida yozgan.
Rossiyaga qaytishi va yangi hukm
Qozog‘istonda jazo muddatini o‘tab bo‘lgach, Sorokin Rossiyaga qaytgan.
2009 yil bahorida u yana qo‘lga olingan. O‘sha yilning iyul oyida Moskvaning Perovskiy tuman sudi uni noqonuniy qurol saqlashda aybdor deb topib, uch yil to‘qqiz oy muddatga ozodlikdan mahrum qilgan.
Jazoni u Smolensk viloyatidagi koloniyada o‘tagan.
Ochiq manbalarga ko‘ra, Sorokin 2011 yil yozida jazo muddatini to‘liq o‘tab bo‘lgach ozodlikka chiqqan.
Jinoiy dunyodagi obro‘si
Ko‘p yillar davomida Jora Tashkentskiyning nomi postsovet hududidagi uyushgan jinoyatchilikka bag‘ishlangan materiallarda muntazam tilga olinib kelgan.
Rossiya va Qozog‘iston OAVning ayrim materiallarida huquqni muhofaza qiluvchi organlarning tezkor ma’lumotlariga tayanib, uning Rossiya, Qozog‘iston va O‘zbekiston jinoiy muhitida sezilarli ta’sirga ega bo‘lgani ta’kidlangan.
Ayrim nashrlar uni MDHdagi eng ta’sirli «vor v zakone»lardan biri deb atashgan. Ba’zi manbalarda esa u mintaqadagi norasmiy jinoiy ierarxiyada beshinchi o‘rinni egallagan shaxs sifatida tilga olingan. Biroq bunday baholar rasmiy emas va OAV hamda tezkor ma’lumotlarga asoslangan.
Titus Fuqarolik jurnalistikasi agentligi nashriga ko‘ra, Moskva IIBBning uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurash boshqarmasi ma’lumotnomasida Sorokin uyushgan jinoyatchilik, qurol va giyohvand moddalar savdosi bilan bog‘liq hamda jinoiy muhitda keng aloqalarga ega shaxs sifatida tavsiflangan.
Keyin nima bo‘ladi?
O‘zbekistonga olib kelinganidan so‘ng Georgiy Sorokin O‘zbekiston huquqni muhofaza qiluvchi organlari tasarrufiga o‘tgan. Hozircha u, avvalo, Toshkentdagi tovlamachilik va ko‘chmas mulkni noqonuniy egallash ishi bo‘yicha ayblovlarga javob berishi kerak.
Hozircha tergov organlari uning boshqa jinoyatlarga aloqadorligini ham tekshiradimi yoki faqat mavjud ish bilan cheklanadimi, noma’lum.
Jora Tashkentskiyning qo‘lga olinishi va ekstraditsiyasi so‘nggi yillarda postsovet hududidagi jinoiy dunyoning ta’sirli vakillari bilan bog‘liq eng shov-shuvli voqealardan biri bo‘ldi. Ko‘p yillar davomida O‘zbekistondan tashqarida yashab va xalqaro qidiruvda bo‘lgan Toshkentlik shaxs yana o‘zi tug‘ilgan mamlakatga qaytdi. Huquqni muhofaza qiluvchi organlar ma’lumotlariga ko‘ra, uning jinoiy faoliyati ham aynan shu yerda o‘ttiz yildan ortiq vaqt avval boshlangan.